Outdoor Oracle

Fotoğraf makineleri

Kara
Fotoğraf makineleri

Fotoğraf makineleri tarih boyunca Camera Obscura`dan günümüz dijital makinelerine varan büyük ve çok hızlı bir yol kat etmişlerdir. Hemen hemen her gün çeşitli özellikleri olan ve değişik amaçlar için üretilmiş fotoğraf makineleri ile karşılaşmak mümkündür. Bu konuda teknik sınırsız bir şekilde karşımıza çıkmaktadır. İşte bu sayısız özellikteki fotoğraf makinelerini sağlıklı bir şekilde yorumlamak için birkaç temel sınıflama içine girmemiz gerekiyor. Bunun için fotoğraf makinelerini,

  • Büyüklüklerine göre,
  • Bakaç sistemlerine göre,
  • Özel amaçlarına göre ayırıp inceleyeceğiz.

Büyüklüklerine Göre

Bu sınıfa giren makineleri, büyük, orta, küçük ve minyatür boy olarak dört sınıfa ayırmak mümkündür. Bu makinelerin boyutları kadar kullandıkları filmin format ölçüleri de sınıflamalarını belirleyen önemli bir etkendir.

  • Büyük Boy Fotoğraf Makineleri:

Büyük format adını verdiğimiz 9x13, 10x15, 13x18, 18x24 cm. ebadında filmlerin kullanıldığı makinelerdir. Bu formatta tabaka film kullanan makinelerin doğal olarak boyutları da büyüktür. Üçayak üzerinde ve stüdyo ortamında kullanılırlar. Ağır ve taşıması zor olduğu için dış ortamlarda pek kullanılmazlar. Profesyonel çekimlerde tercih edilirler. Bu ebatlarda çekilen fotoğrafları istenildiği kadar büyütmek mümkündür.

  • Orta Boy Fotoğraf Makineleri

Bu makinelerde 4,5x6, 6x6, 6x7 ve 6x9 cm. ebadında film kullanılır. Boyut olarak dış ortamlarda çekim yapmaya uygundur. Sütüdyoların da değişmez makineleridir. Hem vizörden, hem üstten bakmalıları vardır. Ciddi çalışmalar için tercih edilirler ve film formatlarından dolayı keskin görüntü verirler. Çoğunun arka kapakta bulunan film takma magazini değişken olduğu için farklı filmlerin aynı anda kullanılmasına imkan verir. Hasselblad orta boy makinelerinin en prestijlisidir. Mamiya, Rollefleks, Bronika, Lüpitel gibi makineler bu sınıflamaya girerler. Kieb ve Pentax`ın da vizörden bakmalı orta boy makinesi vardır.

  • Küçük Boy Fotoğraf Makineleri

Günümüzde en yaygın olan ve en çok üretilip kullanılan fotoğraf makineleridir. Sadece piyasada 36`lık film olarak bilinen 24x36 mm formatında film kullanılır. Taşınması kolay ve teknik özellikleri çok zengin olduğu için büyük ölçüde tercih edilirler. Profesyonel çekimler için üretilen modelleri olduğu gibi amatör çekimler için üretilen modelleri de vardır. Bu sınıfın en prestijli makinesi Leica kabül edilir. Daha sonra Nicon gelir. Canon, Pentax, Minolta, Olympus bu sınıflamanın bilinen ve tercih edilen makineleridir. Rico,Atinon, Zenit, Praktika gibi pek tercih edilmeyen modelleri de bulunur.

  • Kompak Makineler

Amatörler için üretilen ve tüm ayarları kendinden olan bakaçlı basit makinelerin genel adıdır ve bu makineler de küçük boy makineler sınıfına girerler. 24x36 mm formatında filmler bu makinelerde de kullanılır. Taşıması kolay olduğu ve ayar gerektirmediği için aileler tarafından tercih edilirler.

  • Minyatür Fotoğraf Makinesi

Daha küçük formatlarda filmlerin kullanıldığı basit, ucuz ve kullanımı kolay olan makinelerdir. Daha küçük va makro film kullanılan tiplerine halk dilinde casus fotoğraf makineleri denir. Avuç içine sığacak ve kibrit kutusu büyüklüğünde modelleri vardır. Özel kullanımlar için imal edilirler. Ayar gerektirmezler. Film formatları çok küçük olduğu için keskin fotoğraf çekmek ve bunları büyütmek mümkün değildir.

Bakaç(Vizör) Sistemlerine Göre

Bakaç (vizör) sistemleri fotoğraf makinelerinin en temel özelliklerinden biridir ve iki ayrı bakaç sistemine göre fotoğraf makineleri üretilmişlerdir. Bunlar optik ve refleks bakaçlardır.

  • Optik Bakaçlı Makineler

Fotoğraf çekilirken objenin görüntüsünün merceğin içinden değil, ayrı bir cam pencereden gözümüze ulaştığı fotoğraf makineleridir. Görüntü mercekten geçerek film üzerine ulaşır, biz bu yolun dışında başka bir bakaçtan görüntüyü takip edip kadraj yaparız. Kompak makinelerde da bulunan bu sistem pek tercih edilen bir sistem değildir. 1970 lere kadar çok yaygın olan bu makinelerde netlik ayarı merceğin içinden görüntü üzerinden değil, ya telemetre ile (metre ayarı) veya otomatik olarak yapılmaktadır. Optik hatalardan dolayı görülenle çekilen arasında farklar meydana gelebilir, merceğin önüne geçen farklı bir cisim (parmak, makine askısı vs.) fotoğrafımıza yansıyabilir. Genel olarak mekanik sistemle çalıştığı için bozulma riski son derece azdır.

  • Refleks Bakaçlı Makineler

Günümüzün en yaygın sistemidir. Geliştirilmiş makinelerin tümü bu sisteme göre imal edilmişlerdir. Bu tür makinelerde görüntü direk olarak merceğin içinden geçerek gözümüze ulaşır. Fotoğrafçı konusuna direk hakim olur, kadrajı kendi isteği doğrultusunda yapar, netlik ayarını yine merceğin içinden görerek gerçekleştirir. Bu sisteme sahip makinelerde objenin görüntü, objektiften geçerek hemen arkasında bulunan 45 derece eğimli aynada yansıyarak üste yönelir ve burada bulunan pantaprizmada kırılarak vizörden göze ulaşır. Çekim anında ayna büyük bir hızla kalkıp düşerek, görüntünün film üzerine ulaşmasını sağlar. Bu makinelerin tek dezavantajı uzun pozlandırmalarda ve gece çekimlerinin yapıldığı B (Blup) ayarında perde sürekli açık kalıp vizörü kapayacağı için görüntüyü takip etmeyi zorlaştırmasıdır.

Refleks Bakaçlı makineler

Tek Objektifli Refleks (SLR): Single Lens Refleks: Önündeki objektifi tek olan refleks makinelerdir ve günümüzün en yaygın olan makinelerdir.

Çift Objektifli Refleks (TLR): Tvein Lens Refleks: Önünde iki mercek vardır. Üstten bakmalı orta boy makinelerde bu özelliğe rastlanmaktadır. 1950 lerde çok moda olan ve günümüzde pek kullanılmayan Rollefleks, Flexaret ve Lüpitel gibi makinelerde bu sistem yaygındır. Objektiflerden biri vizör, diğeri ise çekim görevini üstlenir.

Netlik (Focus) Sistemine Göre

  • Manuel Fokuslu Makineler

Netlik sistemlerinin elle yapıldığı makinelerdir.

  • Otomatik Fokuslu Makineler (AF)

Son yıllarda hızla gelişen ve oldukça tercih edilen makinelerdir. Bu makinelerde objektifin içinde de motor sistemi vardır ve bu motor sayesinde objektif doğrulttuğunuz noktanın netliğini anında yapmaktadır. Göz bozukluğu olanlar, pratik çalışmak isteyenler ve fokus ayarından doğan hataları sıfıra indirmek isteyenler için ideal modellerdir.

Özel amaçlı Makineler

Bu temel sınıfların dışında çeşitli amaçlarla üretilen fotoğraf makineleri de vardır. Bunların başlıcaları:

  • Dijital Fotoğraf Makineleri

Bilgisayar teknolojisinin kullanıldığı fotoğraf makineleridir. Gittikçe yaygınlaşmaktadır. Film yerine disketin kullanıldığı, anında izleme, silme, bilgisayara aktarıp üzerinde düzeltme yapma ve yazıcı ile çıktı alma imkanına sahiptir. İleride bu konuya ayrıntılı girilecektir.

  • Panoramik Fotoğraf Makineleri

Dar ve uzun formatlı çekim yapabilen makinelerdir. 180 dereceye kadar çekim yapılabilir. Hatta döner objektifli olanlarla 360 derecelik çekimler yapmak mümkündür.

  • Sualtı Fotoğraf Makineleri

Suyun altında fotoğraf çekmeye uygun ve suyun kırılma indisi hesaplanarak üretilmiş makinelerdir. Oldukça pahalıdırlar.

  • Palorait Fotoğraf Makineleri

Film gerektirmeyen, doğrudan kart üzerine çekim yapan ve bir iki dakika içinde sonuç veren makinelerdir. Bu tür makinelerde kaliteli sonuç elde etmek mümkün değildir.

  • Stereoskopik Fotoğraf Makineleri

Bilimsel amaçlı kullanılan (Hücrelerin, dokuların ve hatta damar içlerinin bile çekimini yapabilen) makinelerdir.

Tüm bunların dışında çeşitli amaçlar için üretilmiş fotoğraf makineleri de vardır. Bu alandaki teknolojinin hızla gelişmiş olması, fotoğraf makinesi üreticilerini büyük bir yarış içine itmiştir. Her gün yeni makineler ve yeni modeller bu sektörün hizmetine sunulmaktadır.

Fotoğraf Makinesi Parçaları

Fotoğraf makinesi iki temel parçadan meydana gelmiştir. Bunlardan biri objektif, diğeri ise gövdedir (Bady). Bunları ayrı ayrı inceleyelim.

Objektifler

Fotoğraf makinelerinin gözü olarak tanımlanabilir. Konunun üzerinden gelen ışığın miktarını denetleyerek film üzerine düşmesini sağlayan mercekler topluluğudur. Optik bakaçlı ve kompak makinelerde objektifler gövde üzerine sabittir. Refleks makinelerde ise sabit değildir ve değiştirilebilir. Objektifleri görüş açılarına göre 4 ana başlık altında incelemek mümkündür.

  • Normal Objektifler

Görüş açıları insan gözüne en yakın olan objektiflerdir (45-50 Derece). Görüntü boyu 24x36 mm. olan filmlerin kullanıldığı küçük boy makinelerde kullanılan 50 mm. odak uzaklıklı objektifler normal objektiflerdir. Görüntü boyu 6x6 olan orta boy makinelerde kullanılan 75 mm`lik odak uzaklıklı objektiflerde bu sınıf makinelerin normal objektifleridir. Şunu unutmayalım, bir makinenin görüntü karesinin köşegen uzunluğu yaklaşık objektifin odak uzaklığını verir. Bu nedenle kullanılan filmin formatını bilmemiz, o makinenin normal objektifinin hangi açıda olduğunu hesaplamamıza yarar. Optik kalitesi olarak en iyi sonuçlar normal objektiflerle elde edilir. Zor ışık şartlarında fotoğraf çekme olanağı veren güçlü optikler (f 1:1.4 ya da 1.1.8) normal objektiflerde bulunur.

  • Geniş Açılı Objektifler

Normal objektifin görüş açısından daha geniş alanları kapsayan objektiflerdir. 24x36 mm. görüntü boyu olan küçük boy makinelerde 24 ve 35 mm`lik objektifler geniş, 17 ve 21 mm`lik objektifler çok geniş, 15 mm. ve daha küçük odak uzaklığına sahip objektifer ise balıkgözü objektiflerdir. Buradan şu sonucu çıkarabiliriz. Odak uzaklığı küçüldükçe görüş açısı büyümektedir. (Odak uzaklığı: Işığın mercekte kırıldığı nokta ile film arasındaki uzaklık). İnsanın pencereye yaklaştıkça, gördüğü alanın genişlemesi gibi, ışığın kırıldığı nokta film yüzeyine yaklaştıkça objektifin açısı genişler. Geniş açılı objektifler manzara, mimari ve dar mekanlardaki çekimlerde tercih edilir. İnsan portrelerini, bulundukları mekanlarla birlikte fotoğraflamakta da iyi sonuç verir. Yalnız çok geniş açı ve balık gözü objektiflerde dikey nesnelerde meydana gelen eğilmeler kaçınılmazdır. Bu objektiflerle alan derinliği yüksek fotoğraflar elde edilir.

  • Dar Açılı (Tele) Objektifler

Normal objektiften daha uzun odak uzaklığına sahip olan objektiflerdir. 50 ile 135 mm. arasındaki objektiflere kısa tele, 135 mm. den daha uzun odak uzaklığına sahip objektiflere uzun tele adı verilir. Odak uzaklığı büyüdükçe objektifin boyu uzar. Bu nedenle güçlü tele objektiflerde ayna takılarak bu sorun çözülmüştür. Bu tür objektiflere aynalı tele objektif denir.Dar açılı objektifler uzak konuların fotoğraflanmasında, fazla yaklaşılamayan portre, hayvan gibi çekimlerde, aktualite ve spor konularında sıkça kullanılır.

  • Değişken Odaklı (Zoom) Objektifler

Birden fazla değişik objektifin özelliğini bünyesinde taşıyan objektiflerdir. Fazla objektif taşıma ve sık değiştirmenin zorluğundan ortaya çıkmıştır. Üzerindeki halkanın ileri-geri veya sağ-sol çevrilmesi ile odak uzaklığı ve buna bağlı olarak görüş açısı değişen bu objektifler son yıllarda oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Genel amaçlı kullanımlar için geliştirilen zoom objektifler, kullanıcısına büyük kadrajlama kolaylığı tanımaktadır. Örneğin 28-200 mm özelliğindeki bir zoom objektifle, 28 mm ik geniş açıdan, ta 200 mm.lik uzun tele objektifin sağladığı dar açıya kadar objektif değiştirmeden çekim yapmak mümkündür. Yalnız tek dezavantajları, optik yapıları nedeniyle ışık kaybına neden olmaları nedeniyle diyafram açıklığının yetersiz olmaları ve düşük ışık koşullarında çekim yapmakta zorlanmalarıdır. Bu zorluk zoom aralığı arttıkça artacaktır. Fotoğrafçıların bu nedenle kısa aralıklı zoomları tercih etmesi daha doğrudur. Örneğin 28-200 mm. lik tek objektif yerine, 28-70mm. ve 70- 210 mm. lik iki ayrı objektif daha uygundur.

  • Shift (kaymalı) Objektifler

Mimari fotoğraflarda yüksek binalar perspektif kaybına uğradıklarından , dikeylerde yukarı doğru bir birleşme görülür. Shift adı verilen bir tür objektifle bu sorun önemli ölçüde çözülür. Bir vidayla yukarı aşağı kaydırılabildiği için kaymalı objektif adı verilen Shiftler, çok pahalıdırlar ve ülkemizde yaygın değildirler. Odak uzaklıkları geniş açı sınıfına girer ve 28-35 mm arasında değişir.

Objektiflerin Optik Özellikleri

  • Işık Geçirgenliği

Objektiflerin en önemli özelliğidir. En geniş diyafram açıklığıyla belirlenir.

Objektiflerin en geniş diyafram açıklıkları 1:1.1 ve ya 1:1.2`den başlar (Bu açıklıktaki objektifler çok nadir bulunur ve çok değerlidir), daha sonra 1:1.4, 1:1.8, 1:2, 1:2.8 ........1:22 ye kadar devam eder (Diyaframın en kısık hali). Normal odak uzaklığına sahip olan objektiflerde geniş açıklığı yakın objektif bulmak kolaydır. Diğer objektiflerde ve özellikle zoomlarda piyasada yaygın olan objektif açıklığı 1:3.5, 1:4.5 ve ya 1:5.6 dan başlar. Bu da olumsuz bir faktördür. Işık geçirgenliği, yani diyafram açıklığı arttıkça objektifin değeri artar.

  • Çözme Gücü

Günümüz objektifleri 1 mm.de 2.000 den fazla çizgiyi rahatlıkla ayırabilmektedirler. Bu ise fotoğrafçılık çalışmaları için fazlasıyla yeterlidir.

  • Keskinlik (Akütans)

Optik kalitesi ve ışık geçirgenliği fazla olan objektiflerde, keskinlik artar. Keskinlik, hatların keskin olması ve kontras dediğimiz renk ve ışıktaki zıtlıkların belirgin olarak ortaya çıkmasıdır.

  • Görüntü Bozulmaları (sapınçlar)

Merceklerin yapısı ve farklı dalga boyundaki ışınların farklı noktalarda kırılması nedeniyle her objektifte az da olsa görüntü bozulmaları kaçınılmazdır. Günümüz objektiflerinde bu sapınçlar en aza indirilmiştir.

Telekonverterler

 Makinenin gövdesi ile objektif arasına takılarak, objektifin odak uzaklığını iki katına çıkaran optik parçalardır. 2x bir konventer, 50 mm.lik bir objektifi, 100 mm.ye, 200 mm.lik bir teleyi 400 mm. ye çıkarır. Telekonventerler ışık kaybına neden oldukları için az da olsa görüntü kalitesinde düşüşe neden olur ve az ışıklı ortamlarda çekim yapmak zorlaşır.

  • Google
  • Arkadaşına Gönder
  • Twitter
  • Facebook